Het toneelstuk R.U.R. uit 1920 introduceert voor het eerst het woord “robot”. Het speelt zich af in de fabriek van Rossum’s Universal Robots, waar kunstmatige mensen, “robots”, massaal worden geproduceerd. Ze lijken sterk op mensen, maar zijn ontworpen om zonder gevoelens of wilskracht te werken, louter als goedkope arbeidskrachten.

Er worden steeds meer robots geproduceerd en de mensheid raakt gaandeweg afhankelijk van hen. De robots nemen al het werk over en de mens verliest zijn nut en vitaliteit. Wanneer de ingenieurs de robots menselijke gevoelens proberen te geven, ontstaat er een keerpunt: de robots beseffen hun slavernij en komen in opstand. Er breekt een wereldwijde revolutie uit, waarbij de mensheid vrijwel uitgeroeid wordt. Maar er is hoop wanneer twee robots, Primus en Helena, echte emoties blijken te ontwikkelen: liefde, mededogen, verbondenheid. Zij belichamen de mogelijkheid van een nieuwe mensheid.